Jump to content

Шуэцарэ

Тхыгъэр къыздрахар Уикипедиэ
‎(Шуейцарэ къызыхэкӀар)
Шуэцарэ
джэр-бз. Schweiz
фр-бз. Suisse
урым.-бз. Svizzera
Дэмыгъэ Шуэцарэм
Шуэцарэм и нып Шуэцарэм и дэмыгъэ

Кординатхэр: 46°56′00″ с. ш. 8°20′00″ в. д. / 46.933333° с. ш. 8.333333° в. д. (G)

Гоуидзэр: «Unus pro omnibus omnes pro uno»
Къэрал уэрэд: «Schweizerpsalm» (Макъ едэӀун (info))
Щыхалъхьар 1291
Нэхъышъхьэбзэхэр джэрмэныбзэ, фрэнджыбзэ, урымыбзэ, ретороманыбзэ
Къалэ нэхъышъхьэр Берн
Къалэ нэхъ инхэр Берн, Цюрих, Женева, Базель, Лозанна
ӀэнатӀэ хабзэр парламент республикэ, федерациэ
Федерал хасэ
ШӀыпӀэр
• Псори
 % псым пӀэуэ иубыдыр
132-нэ дунем
41 284 км²
4,2
Къэралым и джылэр
• ЗэралъытэмкӀэ (2008)
Ӏувагъыр

7 700 200 цӀыху (94-нэ)
181,4 цӀыху/км²
ВКӀуП
  • КъыхэкӀыр (2009)
  • Зы цӀыхум къытехуэр

$400 млрд.  (23-нэ)
$60 мин
Сомыр (Валутэр) Шуэцарэм франк (CHF, кодыр 756)
Интернет-доменхэр .ch
Телефон кодыр +41
Зэманыгъуэхэр +1
Шуэцарэ Уикисурэтылъэм

Шуэцарэ (джэр-бз. Schweiz, фр-бз. Suisse, урым.-бз. Svizzera) — Еуропэм Курытым щыӏэ къэралыр, Берн федеральнэ унафэщӏхэр зэрыс кантон 26-рэ хъу федеративнэ республикэр.

Швейцариер Къухьэпӏэ, Курыт, Ипщэ Европэм и зэпылъыпӏэм деж щыӏэщ, тенджызым хуэкӏуэркъым икӏи Италием ипщэкӏэ, Франджым къухьэпӏэмкӏэ, Джэрмэным ищхъэрэкӏэ, Аустриэм, Лихтенштейн къуэкӏыпӏэмкӏэ гъунэжщ. Къэралыр географие и лъэныкъуэкӏэ Альпхэм, швейцар тафэм, Юрэ хуагуэшащ, псори зэхэту километр зэбгъузэнатӏэ 41 285-рэ къызэщӏиубыдэри. Альпхэм щӏыналъэм и нэхъыбэр яубыд пэтрэ, Швейцарием цӏыху мелуани 8,5 — м нэблагъэ щыпсэухэр нэхъыбэу зытеухуар къалэ нэхъ инхэр здэщыӏэ тафэрщ, глобальнитӏи яхэту-Цюрихрэ Женевэрэ.

Швейцариер хым хуэмыкӏуэ къэрал. Къэралым и нэхъыбэр Альпхэм яубыд. Ипщэкӏэ Щыӏэщ Пеннинскэ Альпхэр (метр 4634 — м нэс и лъагагъыу-Дюфур щыгур), Лепонтинскэ Альпхэр, Ретие Альпхэр, Бернин массивыр, псоми я процент 61-р зыубыдхэр.

Швейцарием и щӏыналъэм и процент 25 — м нэблагъэр мэзхэм щӏагъэнащ-къуршхэм я мызакъуэу, аузхэми бгыщхьэ тафэ гуэрхэми. Пхъэр мыхьэнэшхуэ зиӏэ сырьемщ икӏи гъэсыныпхъэм и къежьапӏэщ.