Норуегиэ
| Норуегиэ нор.-бз. Kongeriket Norge нюнорск Kongeriket Noreg | |||||
| |||||
| Гоуидзэр: «Alt for Norge» | |||||
| Къэрал уэрэд: «Ja, vi elsker dette landet» ( | |||||
| Щыхалъхьар | 1905 | ||||
| Нэхъышъхьэбзэхэр | норуегэбзэ | ||||
| Къалэ нэхъышъхьэр | Осло | ||||
| Къалэ нэхъ инхэр | Берген, Ставангер, Тронхейм | ||||
| ӀэнатӀэ хабзэр | пэштыхъэй | ||||
| Пэштыхъэй | Харальд V | ||||
| ШӀыпӀэр • Псори • % псым пӀэуэ иубыдыр | 67-нэ дунем 385 207[1] км² 6 | ||||
| Къэралым и джылэр • ЗэралъытэмкӀэ (2026) • Ӏувагъыр | 5 627 400[2] цӀыху (120-нэ) 14,6 цӀыху/км² | ||||
| ВКӀуП • КъыхэкӀыр (2010) • Зы цӀыхум къытехуэр |
$335,3 млрд (25-нэ) $59 600 | ||||
| Сомыр (Валутэр) | норуегэм и кронэ (NOK, код 578) | ||||
| Интернет-доменхэр | .no | ||||
| Телефон кодыр | +47 | ||||
| Зэманыгъуэхэр | +1 | ||||
Норуегиэ е Норвэч (нор.-бз. Kongeriket Norge, нюнорск Kongeriket Noreg) — Еуропэм Ищхъэv хэт къэрал. Къалэ нэхъыщъхьэр — Осло. Скандинав хытӏыгуныкъуэм и къухьэпӏэ лъэныкъуэмрэ абы къедза хытӏыгу цӏыкӏу куэдыкӏеймрэ, Шпицберген архипелагым (Свальбард), Ян-Майен, Мыщэ хытӏыгухэм Ищхъэрэ Мылылъэ хым тетыр.
Норвегием и хы адрыщӏ щӏыналъэщ Атлантикэ хым и ипщэ лъэныкъуэм Щыӏэ Буве хытӏыгур. Къэралри хущӏокъу 1961 гъэм екӏуэкӏа конвенцэм хиубыдэ Антарктикэм щыӏэ щӏыналъэм — Пётр Езанэм и хытӏыгумрэ Модэхэм я Пащтыхь гуащэм и Щӏыналъэмрэ.[3]
ЦIэр
[зэгъэзэхуэжын | кодыр зэгъэзэхуэжын]Къэралым и цӏэр пасэрей скандинав Norreweg — «ищхъэрэ гъуэгу» - м къытекӏащ. Япэщӏыкӏэ фӏэщыгъэр зыхуэгъэзар норманхэр ищхъэрэ тенджызхэм зэрыхыхьэ псы ӏуфэ тенджыз гъуэгурат, ауэ иужькӏэ Абыхэм Къагъэлъагъуэу хуежьащ Скандинав хытӏыгуныкъуэм и къухьэпӏэ ӏуфэр тенджыз гъуэгум и кӏыхьагъкӏэ, итӏанэ мыбы къыщыунэхуа къэралри[9]. Къэралым цӏэитӏ иӏэщ, къэрал утыкум къыщащта норвегыбзэ лӏэужьыгъуитӏми — букмолым Тет Norge-рэ нюношкэ Щыӏэ Noreg-рэ.[4]
Географие
[зэгъэзэхуэжын | кодыр зэгъэзэхуэжын]Норвегиер ищхъэрэ бгъуагъым и градус 57-мрэ 81-мрэ, къуэкӏыпӏэ кӏыхьагъым и градуси 4-мрэ градус 32-мрэ я зэхуакум дэтщ[10]. Абы и щӏыналъэм Скандинав хытӏыгуныкъуэм и ищхъэрэ — къухьэпӏэ ӏуфэм ӏуту кусэ зэвкӏэ (и ӏыхьэ нэхъ бгъуфӏэр километр 420-м нэхърэ нэхъ мащӏэщ) зеукъуэдий икӏи абы и щӏыналъэ псыхэм хэт хытӏыгу, хытӏыгу, къыр псори къызэщӏеубыдэ. Къуэкӏыпӏэмрэ ипщэ-къуэкӏыпӏэмрэ Норвегиер Швецием (километр 1630-кӏэ), Финляндием (километр 736-рэ), Урысейм (километри 196-рэ) я гъунэжщ. Ищхъэрэ-къухьэпӏэмкӏэ Ар Норвегием и тенджызым, ищхъэрэ — къуэкӏыпӏэмкӏэ — Баренцевэ тенджызым, ипщэкӏэ-Ищхъэрэ тенджызым етхьэщӏ. Псы ӏуфэм и кӏыхьагъыр километр 25 148-рэ мэхъу. Апхуэдэу Норвегиер хущӏокъу 1961 гъэм Антарктикэ конвенцэм хиубыдэ щӏыналъэхэм[5]
Гулъытэгъуэ
[зэгъэзэхуэжын | кодыр зэгъэзэхуэжын]- ↑ Arealstatistics for Norway 2020(норуег.). Kartverket, mapping directory for Norway (Шаблон:HumanizeDate). Еплъахэщ 9 Гъатхэпэм и 2020.
- ↑ Population, 2026-01-01(индж.). Statistics Norway (Шаблон:HumanizeDate). Еплъахэщ 26 Мазаем и 2026.
- ↑ https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9D%D0%BE%D1%80%D0%B2%D0%B5%D0%B3%D0%B8%D1%8F
- ↑ Поспелов Е. М. Географические названия мира. Топонимический словарь / отв. ред. Р. А. Агеева. — 2-е изд., стереотип. — М.: Русские словари, Астрель, АСТ, 2002. — 512 с. — 3000 экз. — ISBN 5-17-001389-2.
- ↑ https://www.kartverket.no/kunnskap/fakta-om-norge/Ytterpunkter/Norges_nordligste_ostligste_sorligste_vestligste/
Еуропэм и къэралхэр |
||
|---|---|---|
| Къэралхэр | Азэрбиджан¹ • Албаниэ • Алыджей • Андоррэ • Аустрэ • Белгиэ • Балгариэ • Боснэрэ Хьэрцеговинэрэ • Британиэшхуэ • Ватикан • Даниэ • Джэрмэней • Ермэлы¹ • Ирлэнд • Ислэнд • Къазахъстэн² • БгыфӀыцӀей • Латвиэ • Лэхьый • Литоу • Лихтэнштейн • Луксембург • Македониэ • Малтэ • Мэжарей • Молдавиэ • Монако • ЩӀылъабжьэхэр • Норуегиэ • Португал • Италэ • Румыниэ • Сан-Марино • Сербиэ • Слоуакэ • Слоуэнэ • Тырку² • Украинэ • Урысей² • Урысыху • Финлэнд • Фрэнджей • Хоруатиэ • Хъырцей¹ • Чехиэ • Шуэц • Шуэцарэ • Исбухьэн • Эстониэ • Шотлэнд • Уэлс | |
| ЧӀыпӀэм шъхьэфимыт | Аландхэм хы тӀыгухэр • Гернси • Гибралтар • Джерси • Мэн хы тӀыгухэр • Фарерхэм хы тӀыгухэр • Шпицберген • Ян-Майен | |
| Дунейпсом къамылъыта къэрал | Азгъей • Косово • Приднестровиэ | |
| ¹ Ныкъуэу е лъэныкъуэкӀэ Еуропэм хэт къэралхэр. ² Азиэм. | ||
| Мыр тхыгъэ нэмгъэсащ хэкумэтхымкӀэ. Проектым удэӀэпыкъуфынущ, бгъэтэрэзу нэхъыбэ иптхэм. Мы псалъашъхьэр зэфӀэкӀыгъуэфкӀэ нэхъ тэрэзымкӀэ зэхъукӀын хуэй. |