Луксембург

	Луксембург; лукс.-бз. Groussherzogtum Lëtzebuerg; фр-бз. Grand-Duché de Luxembourg; джэр-бз. Großherzogtum Luxemburg
Луксембургым и нып	Луксембургым и дэмыгъэ
	Гоуидзэр: «Mir wëlle bleiwe wat mir sinn»
	Къэрал уэрэд: «Ons Hémécht»
Щыхалъхьар	1815
Нэхъышъхьэбзэхэр	луксембургыбзэ, фрэнджыбзэ, джэрмэныбзэ
Къалэ нэхъышъхьэр	Луксембург
Къалэ нэхъ инхэр	Луксембург
ӀэнатӀэ хабзэр	пэштыхъэй
Премиер-министр	Жан-Клод Юнкер
ШӀыпӀэр; • Псори	167-нэ дунем; 2 586,4 км²
Къэралым и джылэр; • ЗэралъытэмкӀэ (2017); • Ӏувагъыр	; 590 667 цӀыху (170-нэ); 228 цӀыху/км²
ВКӀуП; • КъыхэкӀыр (2008); • Зы цӀыхум къытехуэр	; $56,950 млрд. (98-нэ); $117 231
Сомыр (Валутэр)	Еуро (EUR, кодыр 978)
Интернет-доменхэр	.lu, .eu
Телефон кодыр	+352
Зэманыгъуэхэр	+1
	Луксембург Уикисурэтылъэм

Луксембург (лукс.-бз. Groussherzogtum Lëtzebuerg, фр-бз. Grand-Duché de Luxembourg, джэр-бз. Großherzogtum Luxemburg) — Еуропэм Къухьэпӏэ щыӏэ къэрал цӏыкӏу. Белгием ищхъэрэкӏи къухьэпӏэмкӏи, Франджым ипщэкӏи къухьэпӏэмкӏи, Джэрмэным къуэкӏыпӏэмкӏэ гъунэжщ. Хым хуэкӏуэркъым. Люксембург - дунейм къыщызэтена суверен герцогствэшхуэ закъуэщ.

Къалащхьэр — Люксембург къалэ.

Люксембург и инагъыр псори зэхэту 2586,4 километр мэхъу, Еуропэм щынэхъ цӏыкӏу дыдэ суверен къэралхэм ящыщ. Къалащхьэр Люксембургыр, Еуропэ политикэ-правовой центр нэхъыщхьэхэмрэ Еуропэ зэгуэтым и институтхэр здэщыӏэ щӏыпӏэхэмрэ ящыщ.

Джылэр

Люксембург Еуропэм и къэрал нэхъ цӏыкӏу дыдэхэм ящыщщ, ауэ щыхъукӏи, къэралым демографие зыужьыныгъэ зэпӏэзэрыт щыболъагъу, дунейпсо ӏэпхъуэшапхъуэмрэ хамэ къэрал гражданствэ зиӏэ цӏыхухэм я ӏыхьэ лъагэмрэ куэдкӏэ епхауэ. STATEC-м къызэритымкӏэ, 2025 гъэм щӏышылэм и 1-м цӏыху бжыгъэр мин 682 нэблагъэрт.

Люксембург щыпсэухэм я ухуэкӏэр хамэ къэрал къикӏахэм я ӏыхьэ лъагэ дыдэ. 2023 гъэм щӏышылэм и 1-м къэралым цӏыху 660 809-рэ щыпсэуа; абы щыгъуэми хамэ къэралхэм къахэкӏа Люксембург цӏыху гуп нэхъ инхэм хохьэ ЕС-м и къэралхэм (псом япэу, Португалым, Франджым, Италием, Белгием, Джэрмэным къикӏахэм) я цӏыхухэр

Экономикэ

Фӏагъхэр: Еуропэм и къэрал нэхъ къулей дыдэхэм ящыщ, я псэукӏэр нэхъ лъагэ дыдэу. Люксембург къалэм ЕС-м и организацэ куэд щыӏэ. Фейдэ зыпылъ щытыкӏэхэмрэ офшор щӏыпӏэмрэ я фӏыгъэкӏэ къалащхьэм инвестицэ фонд 1000 — м нэблагъэ, банк 200-м щӏигъу щагъэува дунейм и сыт хуэдэ къалэми нэхърэ нэхъыбэ. Цӏыхухэм я хэхъуэр здынэсымкӏэ дунейм 4 — нэ увыпӏэр (2010 гъэм-зы цӏыхум доллар 128 806-рэ). Къэралым и ВВП-м и проценти 10-р гъущӏ пцӏий къыщӏэхынымкӏэ, жыррэ шыгунрэ къыщӏэгъэкӏынымкӏэ къызэрагъэпэщ.

Тӏасхъапӏэхэр: щӏыб щӏыхуэшхуэ. Дунейпсо партнерхэм папщӏэ ӏуэхутхьэбзэхэм къапэкӏуэ хэхъуэр ВВП-м и процент 65-рэ мэхъу, абы къэралыр нэгъуэщӏ къэралхэм щекӏуэкӏ зэхъуэкӏыныгъэхэм хуэлъэ ещӏ. Къэралыр рецессием хуэлъэ — 2008-2011 гъэхэм щыӏа кризисым хьэлъэ дыдэу къызэринэкӏа.

Экономикэм лъабжьэ хуэхъур, псом япэрауэ, ӏуэхутхьэбзэхэм я ӏэнатӏэ зызыужьар, финанс ӏэнатӏэри яхэту.

	Мыр тхыгъэ нэмгъэсащ хэкумэтхымкӀэ. Проектым удэӀэпыкъуфынущ, бгъэтэрэзу нэхъыбэ иптхэм. Мы псалъашъхьэр зэфӀэкӀыгъуэфкӀэ нэхъ тэрэзымкӀэ зэхъукӀын хуэй.

е·т·г Еуропэм и къэралхэр
Къэралхэр	Азэрбиджан^¹ • Албаниэ • Алыджей • Андоррэ • Аустрэ • Белгиэ • Балгариэ • Боснэрэ Хьэрцеговинэрэ • Британиэшхуэ • Ватикан • Даниэ • Джэрмэней • Ермэлы^¹ • Ирлэнд • Ислэнд • Къазахъстэн^² • БгыфӀыцӀей • Латвиэ • Лэхьый • Литоу • Лихтэнштейн • Луксембург • Македониэ • Малтэ • Мэжарей • Молдавиэ • Монако • ЩӀылъабжьэхэр • Норуегиэ • Португал • Италэ • Румыниэ • Сан-Марино • Сербиэ • Слоуакэ • Слоуэнэ • Тырку^² • Украинэ • Урысей^² • Урысыху • Финлэнд • Фрэнджей • Хоруатиэ • Хъырцей^¹ • Чехиэ • Шуэц • Шуэцарэ • Исбухьэн • Эстониэ • Шотлэнд • Уэлс
ЧӀыпӀэм шъхьэфимыт	Аландхэм хы тӀыгухэр • Гернси • Гибралтар • Джерси • Мэн хы тӀыгухэр • Фарерхэм хы тӀыгухэр • Шпицберген • Ян-Майен
Дунейпсом къамылъыта къэрал	Азгъей • Косово • Приднестровиэ
¹ Ныкъуэу е лъэныкъуэкӀэ Еуропэм хэт къэралхэр. ² Азиэм.