Хоруатиэ

Къыздихар Уикипедиэ
Мыбы кӀуэн: навигацэ, лъыхъуэн
Республикэ Хоруатиэ
хор-бз. Republika Hrvatska
Flag of Croatia.svg Дэмыгъэ Хоруатиэм
Хоруатиэм и нып Хоруатиэм и дэмыгъэ

Кординатхэр: 45°28′00″ с. ш. 16°06′00″ в. д. / 45.466667° с. ш. 16.1° в. д. (G)

EU-Croatia.svg
Къэрал уэрэд: «Lijepa naša domovino» (Макъ едэӀун (info))
Хуитыныгъэм и махуэ 1991 мэкъуауэгъуэ и 25 (зхэкӀар Йугослау)
Нэхъышъхьэбзэхэр хоруатыбзэ
Къалэ нэхъышъхьэр Загреб
Къалэ нэхъ инхэр Загреб, Сплит, Риека, Осиек
ӀэнатӀэ хабзэр республикэ
Президентыр
Премиер-министр
Иво Йосипович
Ядранка Косор
ШӀыпӀэр
• Псори
• % псым пӀэуэ иубыдыр
126-нэ дунем
56 594 км²
1,09
Къэралым и джылэр
• ЗэралъытэмкӀэ (2008)
Ӏувагъыр

4 489 409 цӀыху (122-нэ)
81 цӀыху/км²
ВКӀуП
  • КъыхэкӀыр (2008)
  • Зы цӀыхум къытехуэр

$82,407 млрд  (70-нэ)
$18 575
Валутэр хоруатиэмкӀэ куна
Интернет-доменхэр .hr
Телефон кодыр +385
Зэманыгъуэхэр +1
Commons-logo.svg Республикэ Хоруатиэ Уикисурэтылъэм

Республикэ Хоруатиэ (хор-бз. Republika Hrvatska) — Еуропэм хэт къэрал. Къалэ нэхъыщъхьэр — Загреб

Хэкумэтх[гъэтэрэзын]

Хоруатиэм и шӀыпӀэтхыпхъэр
Тхыгъэ нэхъышъхьэ: Хоруатиэм и хэкумэтх

Хоруатиэ Еуропэм, Балкан хы тӀыгуныкъуэм хэт.

Гъунапкъэхэр здыӀухьэр: ишъхъэрэмкӀэ — Слоуэным, Венгрэм, къуэкӀыпӀэмкӀэ — Сербиэм, Боснирэ Герцеговинэрэм, КъущхьэфӀыцӀэм.

Къэралым и инагъыр — 56 594 км².

Тхыдэр[гъэтэрэзын]

Тхыгъэ нэхъышъхьэ: Хоруатиэм и тхыдэр

Ди лъэхъэнэхэм я кӀэдзэгъуэм иджырей Хоруатиэм и шӀыпӀэр Урым империэм хэтт. VIII лъэхъэнэхэм Балкан хы тӀыгуныкъуэм слоуан лъэпкъхэр йохьэ.

845 гъэхэм ядежь пэштыхьей Хоруатиэ зэфӀоувэр, 1102 гъэм нэгъунэ щыӀэуэ, яужым Венгрэм хэхьа, униэ кӀатхауэ.

1525 гъэм, Урым Ауш империэм шъхьэщыт Фердинанд I лъэпкъэгъум епхауэ фыз къыщичам, Хоруатиэр Габсбургхэм я империэм хэхьа, абым зэгуэмыху кӀышъэ, 1918 гъэм нэс хэтат.

1918 гъэм Аустрэ-Венгрэм и къэру къыщимыхьым Япэрей дунейпсо зауэм Хоруатиэр Сербхэм, хоруатхэм, солуэнхэм я пэштыхьейм хэхьа хъуа, яужм, 1929 гъэм зи цӀэр Йугослав хъуар.

ЕтӀуанэ дунейпсо зауэм щыгъуэ, 1941 гъм, хоруат националист-усташхэм къэрал Хуит Хоруатиэ траӀуэ, Джэрмэным и ӀэнатӀэгъуэм кӀэту, а къэралыр 1945 гъэм нэс зэфӀэта. ЕтӀуанэ дунейпсо зауэм яуж Хоруатиэр аргуэру Йугослауым хэхьэжьа, Хоруатиэ Социал Республикэ хуэду.

1991 гъэм Хоруатиэм хуитыныгъэ къышту, Йугослаум къыхэкӀыу къеӀохур, и пӀалъэ щыгъуэтыр 1995 гъэм джылэ зауэ Йугослаум екӀуэкӀа яуж.

Джылэр[гъэтэрэзын]

Тхыгъэ нэхъышъхьэ: Хоруатиэм и джылэр

Джылу дэсым и бжыгъэр - мин 4, 489 (2009 гъэм и къэлъытэгъуэкӀэ).

ЛъэпкъкӀэ — хоруатхэр (89,6 %), сербхэр (4,5 %), боснийхэр (0,5 %), венгхэр (0,5 %), пэмыкӀхэр.

Къэралым и нэхъышъхьэбзэхэр - хоруатыбзэ.

Экономикхэр[гъэтэрэзын]

Тхыгъэ нэхъышъхьэ: Хоруатиэм и экономикхэр

ВКӀуП-р 2008 гъэмкӀэ здынэсар $82,407 млрд.

Валютэр — хоруатиэм и куна.

Администрациэ гуэчыгъуэр[гъэтэрэзын]

Хоруатиэ — къэрал унитару щыт.

АдминистрациэмкӀэ хэку 20 (хор-бз. županija).

ТехэпӀэхэр[гъэтэрэзын]