Алыдж

Алыджей Республикэ Ελληνική Δημοκρατία
Алыджым и нып Алыджым и дэмыгъэ 38.301111, 23.741111
Гоуидзэр: «Ἐλευθερία ἤ Θάνατος (хуитыныгъэ иэ лӀэныгъэ)»
Къэрал уэрэд: «Хуитыныгъэм и уэрэд (Ύμνος εις την Ελευθερία)» ( едэӀун (info))
Нэхъышъхьэбзэхэр	алыджыбзэ
Къалэ нэхъышъхьэр	Афинхэ
Къалэ нэхъ инхэр	Афинхэ, Салоники, Пирей
ӀэнатӀэ хабзэр	Парламент Республикэ
Президент Премьер-Министр	Карлос Папулиас Папандреу Георгиос
ШӀыпӀэр • Псори • % псым пӀэуэ иубыдыр	96-нэ дунем 131.957 км² 0, 86
Къэралым и джылэр • ЗэралъытэмкӀэ (2010) • Ӏувагъыр	11.306.183 цӀыху 85 цӀыху/км²
ВКӀуП   • КъыхэкӀыр (2009)   • Зы цӀыхум къытехуэр	$344,404 млрд.  (32-нэ) $30.856
Этнохоронимыр	алыдж алыджхэ
Валутэр	Еуро
Интернет-доменхэр	.gr иэ .eu
Телефон кодыр	++30
Зэманыгъуэхэр	+2; гъэмахуэм +3

Алыдж (ал-бз. Ελλάδα; ур-бз. Греция; Ицlэдыдэр псоуэ — Алыдж Республикэ; тхыдэмкlэ ицlэр — Ελληνική Δημοκρατία) — Еуропэм иишъхьарэм щыlа къэрал, Бэлкан хы тlыгуныкъуэм тету. ИшъхъэрэмкӀэ и гъунапкъэр Албаниэ, Македониэм, Болгариэм ядей ирокlуэ, ишъхъэрэ-къуэкlыгъуэмкlэ — Тыркум. КъуэкlыпӀэмкlэ Хы Эгейр lулъ, къуэхьэпӀмкlэ — Хы Ионэр, ипшъэмкӀэ — Хы Курытым. Къэралым езы алыджхэм яцlэмкlэ теlуа. Къалэ нэхъышъхьэр — Афинэхэ

КъуэхьэпӀэ ицивилизациэ здызэфlэувар, япэре демократ къэралхэр къыздежьар Алыджыра.

Шlыпlэр

Алыджыр Бэлкан хы тlыгуныкъуэм и ипшъэмрэ Азиэ цlыкlум къыбгэдэлъ хы тlыгухэмрэ якlыгъу тет, псори зэхэту 131 994 км? мэхъу. И гъунапкъэр Албаным, япэре Югэслав Республикэ Македониэм, Болгариэм, Тыркум джоуэ ирокlуэ. Хы lуфу Курытым, абы хэту: Ионэ, Эгейхэм ягъунэхэр. Крит хы тlыгум ишъхъэрэ lуфэр Хы Ливиим lулъ. Абы пэмыкlыу Алыджым минитl хы тlыгу хэт, ар къэралым 20 % шlыпlэ.

Алыджым ишlыпlэр щыуэ бгуэч хъуну:

• Мэтерикым тет Алыджыр, абы хыхьа: Македониэ (Флоринэ, Пэллэ), Фракиэ (Родопи, Кавала), Эпир (Теспротиэ, Превезэ), Фессалиэ (Ларисэ, Магнисиэ) Алыджыкур джоуэ (Фтиотидэ, Фокидэ, Аттикэ). Ионэ хы тlыгухэри абы хабжэ
• Пелопоннес - Алыджым ихы тlыгу нэхъ ин. Еуропэ ицивилизациэм ишlыналъэр, къыздикlар ара, Аркадиэ, Лакониэ, Мессиниэ... хэкухэр здэщыlар абдей.
• Хы Эгей ихы тlыгухэр, абы янэхъ инхэр Крит - Алыджым инэхъ ин, Еуропэм 8-рей (8259 км²), Эвбеэ - Критым яуж етlуанэу (3654 км²).

Хэкухэр

left|thumb|Хэкухэр Алыджыр 13 хэкукlэ зэхэт, ахэр 54 номэ-кlэ ( префектурэ ) гуэча. Абы пэмыкlыу зы аутоном къэрал иlа - Айон-Орос, Афон lуашъхьам игъунэгъу. Ар шоджэн къэрал, lанатlэр зыlыгъыр - хасэ, чылисэ 20-кlым ящыщу.

Къалэ нэхъ инхэмрэ, джылэ дэсимрэ

• Афинэхэр - 745, 514
• Фессалоники - 363, 987
• Пирей - 175, 697
• Патрас - 160, 400
• Гераклион - 130, 914
• Перистери - 137, 918
• Ларисса - 124, 394
• Каллифеэ - 109, 609

Лэпlкъ дэсхэр

Нэхъ лъэпlкъ ин къэралым исыр Адыджхэра - 90%. Лъэпlкъхэр Алыджым иджыри къыздынэсым динымкlэ зэрагуэчыр (Уэсмэн Къэралым ихабзу къэна)

• Фракымрэ Додикан хы тlыгухэм дэс мыслимэнхэр, тыркухэр яхэту - 1%
• Помакхэр (болгарыбзэ зезыхьа лъэпlкъ мыслимэн) - 0,3%
• Цыджан мыслимэнхэр - 0,1%

Этногрэфхэм бзэкlэ лъэпlкъ къыхагъэкlхэр:

• Албанхэр - 4% (арнаутхэр яхэту)
• Слэваныбзэ зезыхьа алыджхэр иэ македон слэванхэр - 1,2 %
• Аромунхэр - 1,1 % (мегленитхэр яхэту)
• Чыристэн цыджанхэр - 0,8 %
• Сербхэр - 0,3 %
• Хьарыпхэр - 0,3 %
• Джуртхэр - 0,05 %