Jump to content

Лабэжъ

Тхыгъэр къыздрахар Уикипедиэ
Лабэжъ
Сурэт
КӀыхьагъыр: 214 км
Псыхъуэм и инагъыр: 12 500 км²
Псыхъуэр: Хы МыутӀэ
Псыуэ ихьыр: 95,7 м³/с (и пэм идежь)
КъызхэкӀыр: Лабэшхуэмрэ ЛабэцӀыкӀумрэ я зэхэлъэдэгъуэм
КъыхэжыпӀэр: Къалэдэс станицэ (Краснодар къэрал)
И пэр: Псыжъ
Псыпэм и щӀыпӀэр: Лабапэкъалэ (Краснодар къэрал)
Хэкур: Урысей
Хэку къедзыгъуэхэр: Адыгэ къэрал, Краснодар къэрал
ГВР: 06020000912108000003180 и 06020000712108000003180
ЩӀыпӀэтхыпхъэ

Лабэжъ (ур-бз.: Лаба) — Краснодар къэралым псы ежэх, сэмырабгъумкӀэ Псыжъ холъадэ.

КъуэкӀыпӀэ Къаукъазым инэхъ псы инхэм ящыщ, Псыжъ исэмырабгъумкӀэ хэлъадэ. БзэхэмкӀэ азэ цӀыхухэр зэм хуэкӀуакъы м я гупшысэнхэмкӀэ цӀэр къызхэкӀэам. Нэхъ зыхуэкӀуэхэр гупшысагъыитӀ. Зыр ираныбзэм къыхэкӀа псалъэ "алб" - хыжь, абы пашъэ. ЕтӀуанэр - апхуэдууи иран псалъэ "лаб" ("лав") - псы Ӏуфэ къикӀыу. Апхуэдыуи пэмыкӀыуи а гупшысэхэм пагъэувэ щыӀа. К.Х. Мерэтыкъуэм зэритхымкӀэ Лэбэ цӀыкӀум зыпс хэлъадэр Ӏуашъхьа Лоуба (абазэ псалъэ, къыкӀыр гурыӀуэгъуэкъым) къыкӀожыр.

Ӏуашъхьахэм мыл телъхэм къыкӀэжу, Лабэшхуэмрэ ЛабэцӀыкӀумрэ япсым къахэкӀыу икӀыхьагъыр км 347 мэхъу. Лабэшхуэмрэ ЛабэцӀыкӀумрэ я зэхэлъэдэпӀм къыщыкӀэдзауэ быбжмэ икӀыхьагъыр км 214 мэхъу. Ипсыхъуэм ибгъуагъыр 12 500 км². ИшъхьамкӀэ Лабэмрэ псы хэлъадэхэмрэ уэру щытхэ, къуэ куухэм дэжу. ИкӀагъымкӀэ ипсы Ӏуфэхэр лъахъчу щыт, езыр хом мэхъужь. Псыр къызхэкӀыр зэхэт: уэсыпс, мылтӀкӀуэпс, уэшхыпс.

Псы нэхъ ин хэлъадэхэр: Чэмлыкъ (ижьыгъурабгъумкӀэ), Фэрс (сэмырабгъумкӀэ).

Къэрэшей-Шэрджэсым: Пхиэ, Дамхьуэрц, Зэджэдэн, Рожъкъуауэ, Азиатскэ, Псэмэн, Курджиново, Подскальное. ЯужкӀэ Краснодар къэралыр холъадэ: Ахметовскэ, Каладжинскэ, Мостовской, Лабинск, Курганинск... Адыгей къэралым икъуаджэхэр: Хуэдз, Натырбово, Куэчхьаблэ, Еджэрыкъуэй, Пшизо, Джэмбэчий, Хьатикъуай.