Псыжъ

Къыздихар Уикипедиэ
Мыбы кӀуэн: навигацэ, лъыхъуэн
Псыжъ
Сурэт
Псыжъ

Кординатхэр: 45°20′21″ с. ш. 37°24′11″ в. д. / 45.339167° с. ш. 37.403056° в. д. (G)

КӀыхьагъыр: 870 км
Псыхъуэм и инагъыр: 57 900 км²
Хэкур: Урысей
ЩӀыпӀэтхыпхъэ
Commons-logo.svg Псыжъ Уикисурэтылъэм

Псыжъ (абаз.: Къвбин, ал-бз.: Гипанис, къэр.-бэлъ-бз.: Къобан, ур-бз. Кубань) — псыхъуэ Урысейм, Къэукъаз Ишъхъэрэм идежь.

Ицlэр[гъэтэрэзын]

Псыжъ (Къвбин, Кубань, Къобан, Губан) 300 ящищ зыцlэ, псым зэрихьам. Къэрал здежэххэр: Къэрэшей-Шэрджэс, Ставропол къэралым, Адыгейм, Краснодар къэралым. Хы мыутlэм здыхэхьам идежь хы тlыгу ин ешъыр зэгуэкlыу 4300 км² хуэдизу.

Хэкумэтх[гъэтэрэзын]

Iуашъхьэ Махуэ илъэгум ежэхын кlедзэ Псыжъ. Икlыхьагъыр 906 км. мэхъу. Усть-Лабинск къалэм къыщыкlэдзауэ псыхъуэм кхъухьхэр ирокlуэ.

Исэмырабгъумкlэ хэлъадэ псыхэр:

Абыхэми нэхъ псы цlыкlу хэлъэдэхэми ядэкlыгъу. Ижьэгъурабгъумкlэ хэлъадэ псыхэр:

14 000 мэхъу псори зэхэту Псыжъ псыуэ хэлъадэр. Илъэсишъэкlэ Псыжъ зэркlэлъыплъам, илъэсым псыуэ иригъэжэхыр, уэшхэпсымрэ уэсэпсымрэ къыхэкlыр (65 %), къушъхьа мылхэм къахэкlыр (20 %), псынэпсхэм къахэкlыр (15 %) 13,5 км³ хуэдиз мэхъур.

Тхыдэ[гъэтэрэзын]

Илъэс мин бжыгъэкlэ узэlабэкlыжьмэ Псыжъ хым здыхэлъадэм идежь Хы Мыутlэ хыжъэ ин иlа, Тэман хы тlыгуныкъуэм къыщыкlэдзауэ Приморскэ-Ахтарск нэсу Краснодар нэгъунэ хыхьау. Хом-хомурэ псыхъуэми хыми шlыр зэрахъуэкlыу, шlыгу трихьу кlидзэри хыжъэр хым хигъэкlри хы тlыгу хъуа.

Псэушъхьа[гъэтэрэзын]

Псыжъ бжъэжъей бжыгъэ хэс 106 лъэпlкъу. Абы пlэмыкlыу зоопланктону 400 лъэпlкъ хуэдиз. Псыжъ, псым lус бзухэм ящыщ бжъыгъи 100 лъэпlкъ хуэдиз, абы пэмыкlыу: бажьэ, мэз джэду, кхъуэ джоуэ ипсыlуфэхэм щопсоу.