Лабэжъ

Къыздихар Уикипедиэ
Мыбы кӀуэн: навигацэ, лъыхъуэн
Лабэжъ
Сурэт
КӀыхьагъыр: 214 км
Псыхъуэм и инагъыр: 12 500 км²
Псыхъуэр: Хы Мыутlэ
Псыуэ ихьыр: 95,7 м³/с (и пэм идежь)
КъызхэкӀыр: Лабэшхуэмрэ ЛабэцӀыкӀумрэ я зэхэлъэдэгъуэм
КъыхэжыпӀэр: Къалэдэс станицэ (Краснодар къэрал)
И пэр: Псыжъ
Псыпэм и щӀыпӀэр: Лабапэкъалэ (Краснодар къэрал)
Хэкур: Урысей
Хэку къедзыгъуэхэр: Адыгэ къэрал, Краснодар къэрал
ЩӀыпӀэтхыпхъэ

Лабэжъ (ур-бз.: Лаба) — Краснодар къэралым псы ежэх, сэмырабгъумкlэ Псыжъ холъадэ.

Цlэр[гъэтэрэзын]

Къуэкlыпlэ Къаукъазым инэхъ псы инхэм ящыщ, Псыжъ исэмырабгъумкlэ хэлъадэ. Бзэхэмкlэ азэ цlыхухэр зэм хуэкlуакъы м я гупшысэнхэмкlэ цlэр къызхэкlэам. Нэхъ зыхуэкlуэхэр гупшысагъыитl. Зыр ираныбзэм къыхэкlа псалъэ "алб" - хыжь, абы пашъэ. Етlуанэр - апхуэдууи иран псалъэ "лаб" ("лав") - псы lуфэ къикlыу. Апхуэдыуи пэмыкlыуи а гупшысэхэм пагъэувэ щыlа. К.Х. Мерэтыкъуэм зэритхымкlэ Лэбэ цlыкlум зыпс хэлъадэр lуашъхьа Лоуба (абазэ псалъэ, къыкlыр гурыlуэгъуэкъым) къыкlожыр.

Хэкумэтх[гъэтэрэзын]

Iуашъхьахэм мыл телъхэм къыкlэжу, Лабэшхуэмрэ Лабэцlыкlумрэ япсым къахэкlыу икlыхьагъыр км 347 мэхъу. Лабэшхуэмрэ Лабэцlыкlумрэ я зэхэлъэдэпlм къыщыкlэдзауэ быбжмэ икlыхьагъыр км 214 мэхъу. Ипсыхъуэм ибгъуагъыр 12 500 км². Ишъхьамкlэ Лабэмрэ псы хэлъадэхэмрэ уэру щытхэ, къуэ куухэм дэжу. Икlагъымкlэ ипсы lуфэхэр лъахъчу щыт, езыр хом мэхъужь. Псыр къызхэкlыр зэхэт: уэсыпс, мылтlкlуэпс, уэшхыпс.

Псы нэхъ ин хэлъадэхэр: Чэмлыкъ (ижьыгъурабгъумкlэ), Фэрс (сэмырабгъумкlэ).

Хьаблэ lуфэм lутхэр[гъэтэрэзын]

Къэрэшей-Шэрджэсым: Пхиэ, Дамхьуэрц, Зэджэдэн, Рожъкъуауэ, Азиатскэ, Псэмэн, Курджиново, Подскальное. Яужкlэ Краснодар къэралыр холъадэ: Ахметовскэ, Каладжинскэ, Мостовской, Лабинск, Курганинск... Адыгей къэралым икъуаджэхэр: Хуэдз, Натырбово, Куэчхьаблэ, Еджэрыкъуэй, Пшизо, Джэмбэчий, Хьатикъуай.