Дзэлыкъуэбгъэ

Къыздихар Уикипедиэ
Мыбы кӀуэн: навигацэ, лъыхъуэн
Дзэлыкъуэбгъэ
Дзэлыкъуэбгъэ
ЩӀэныгъэ хэкӀыгъэхэр
Лъэпкъышхуэ: Псэушъхьэхэр
Типхэр: Кордэхэ
ХэкӀ: Бзухэ
ХэкӀыгъуэ: Falconiformes
Лъэпкъ: Къуаргъэхэ
Лъэпкъ къуэдзэ: Дзэлыкъуэбгъэхэ
Лъэпкъыгъуэ: Дзэлыкъуэбгъэхэ
Латин цӀэр
Gyps Savigny, 1809

Wikispecies-logo.svg
Систематикэ
УикилӀэужьыгъуэм

Commons-logo.svg
Сурэтхэр
Уикисурэтылъэм

NCBI {{{1}}}

Дзэлыкъуэбгъэ (лат-бз.: Aegypiinae, ур-бз.: Грифы) — псэушъхьа, шакlуэ-бзу, бгъэхэм ящыщ

Аплъэпкъыр[гъэтэрэзын]

Якlыхьагъыр см. 95 - 114, яшъхьамрэ пшъэмрэ цыкlэкl нэхъ теткъым псэхэлlэл, кlуэцl-фэцlхэр щашхым къатемынэн шъхьакlэ. Дамэхэр бгъуэшху щытхэ, куэдрэ жьым ерсыну тегъэпсыхьауэ псэхэлlэл лъыху (нэхъыбэ дзэлыкъуэбгъэ яшхын), Я лъакъуэхэр адрей бгъыхэм хуэду яубыдыфу яхьыфкъым шхыныр, зекlуэнымрэ, къэжыхьынымрэ зтегъэпсыхьа къуэдер.

Здэпсохэр[гъэтэрэзын]

Дунейм ишlыпlу хъуам щопсоухэ Аустралиэм щымыхъукlэ. Ипшъэ Еуропэм, Африкэм, Ишъхъэрэ Азиэм, Ипшъэ Америкэм, Ишъхъэрэ Америкэм.

Къушъхьа лъэныкъуэшэмкlэ нэхъ заlыгъхэр ауэ губгъуэхэмкlы щыпсоун мэхъур ( шхын ирикъуу ягъуэтмэ ). Урысейм мы куэчу гъэпсом здэпсор Къаукъазым. Iуашъхьахэм м. 3 000 бгъуэхэр щешъыр, Алтайм м. 2 000 фlэкlыу.

Зэрзэпыхьахэр[гъэтэрэзын]

Илъэс щырикъухэм дзэлыкъуэбгъэхэр зэфlэувауэ щытхэ, мазае – гъатхэпэхэм идежь я бгъуэхэм йокlуэлъэжьхэ, кlэ ямышъу, зэрамхъуэкlыу.

Бгъуэхэм я бгъуагъыр см. 130 - 140, я лъэгагъыр см. 60 - 200. Бгъуэ кlуэцlым гуафэ, пхъафэ, удз, цы такъырхэр ираубгъуэ.

Джэдыкlэ щыгъэтlылъыр гъатхэпэм, зы мы нэхъыбу. Джэдыкlэм ифэр хужь-фlеифу щыт, плыжьу-гъуабджэу хэпхъауэ.

Джэдыкlэхэм хъури бзыри зэрахъуэкlху тес махуэ 55. Къыщыричхэр накъыгъэм ияпэрей махуэхэм. Чырхэр хомурэ хохъуэхэ, мазэ щырикъу къуэдем икlыфэцхэр къытокlэн кlадзэ, дамэцхэр см. 2-3 носыр, мэзитl щырикъухэм бадзэуэгъуэм ияпэрей махуэхэм цыр икlыфэм фlыуэ тет, ауэ икlапэмрэ идамэмрэ кlэкlыу щытхэ. Бгъуэ исын-пlыныр 3 - 3, 5 мазэкlэ йокlуэкlыр.

Лъэпкъхэр[гъэтэрэзын]

  • Torgos - Африкэ дзэлыкъуэбгъэ
  • Trigonoceps - Дзэлыкъуэбгъэ шъхьаху
  • Pseudogyps - Дзэлыкъуэбгъэ джэбэху
  • Necrosyrtes - Дзэлыкъуэбгъэ гъуабджэ
  • Gyps - Дзэлыкъуэбгъэ
  • Sarcogyps - Индиэ дзэлыкъуэбгъэ
  • Gypohierax - Бджэныбжъэ дзэлыкъуэбгъэ
  • Neophron -
  • Aegypius - Дзэлыкъуэбгъэ къуафцlэ
  • Gypaetus - Дзэлыкъуэбгъэ жэкlацэ

Сурэтылъэ[гъэтэрэзын]