Аустралиэ
| Аустралиэ Зэгуэт Commonwealth of Australia |
|||||
|
|||||
| Къэрал уэрэд: «Advance Australia Fair» ( |
|||||
| Нэхъышъхьэбзэхэр | инджылыбзэ (де-факто; юридическэ статус иlэкъым) | ||||
| Къалэ нэхъышъхьэр | Канберра | ||||
| ӀэнатӀэ хабзэр | Конституциэ пэштыхьей | ||||
| Гуащэ Генерал-губернатор Премьер-министр |
Елизавета II Куентин Брайс Джулиа Галлард |
||||
| ШӀыпӀэр • Псори • % псым пӀэуэ иубыдыр |
6-нэ дунем 7 692 024 км² 1 |
||||
| Къэралым и джылэр • ЗэралъытэмкӀэ (2010) • Ӏувагъыр |
22 340 974 цӀыху 2,8 цӀыху/км² |
||||
| ВКӀуП • КъыхэкӀыр (2008) • Зы цӀыхум къытехуэр |
$800,200 млрд. (18-нэ) $37.302 |
||||
| Валутэр | Аустралиэм и доллар | ||||
| Интернет-доменхэр | .аu | ||||
| Телефон кодыр | +61 | ||||
| Зэманыгъуэхэр | +8; +10 | ||||
Аустралиэ Зэгуэт (ин-бз. Commonwealth of Australia; ур-бз. Австралийский Союз), Аустралиэ (ин-бз. Australia, лат-бз. къыхокl псалъэр austrālis "ипшъэ") — Шlыгум ипшъэ лъэныкъуэм хэт къэрал, Аустралиэ континентымрэ Тасман хы тlыгумрэ еубыд. Дунейм и инагъымкlэ еханэ. Ишъхъэрэ лъэныкъуэмкlэ - Къуэкlыпlэ Тиморыморыр, Индонезиэ, Папуа Гуинеэ Кlэ джоуэ хэтхэ, ишъхъэрэ-къуэкlыпlэ лъэныкъуэмкlэ - Вануату, Каледониэ Кlэ, Соломон хы тlыгухэр джоуэ хэт, ипшъэ-къуэкlыпlэ лъэныкъуэм - Зеландиэ Кlэр хэт.
Къалэ lаташъхьар Канберра.
Хэтхахэр |
[гъэтэрэзын] Тхыдэр
Ядэдыду цlыху щыпсоуахэр Аустралиэм абэригенхэра, мин 42 илъэскlэ узэlабэкlыжьмэ ихьахэ а шlыгум. Еуропэм щыщу япэреуэ Аустралиэр къэзгъуэтар Биллем Янсзон, 1606 гъэм, Голландиэм щыщ. 1770 гъэм иlуфэхэм, кхъухь "Индеворым" ису, Джеймс Кукыр lохьар. Аустралиэм и къуэкlыпlэ лъэныкъуэр Британым еуэ траlуэ. 26 щIышылэм 1788 гъэм япэрей колониэ яшъыр - Уэлс Ипшъэ Кlэ. Джылэ дэсыр зэрыхэхъум хуэдурэ XIX лъэхъэнэм, Аустралиэм ишlыпlэм иджыри колониэ тхуы яшъыр, шхьадж езым иlаташъхьа пэштыхьым еуэ иlу.
1 щIышылэм 1901 гъэм а колониэ хыр федерациэ мэхъухэр, Аустралиэ Зэгуэтыр яшъу.
[гъэтэрэзын] Куейхэр
thumb|left|Аустралиэм итхыпхъэ. 1 — Къалэ lаташъхьам и шlыпlэ, 2 — Уэлс Ипшъэ Кlэ , 3 — Викториэ, 4 — Куинсленд, 5 — Ипшъэ Аустралиэ, 6 — Къуэхьапlэ Аустралиэ, 7 — Тасманиэ, 8 — Ишъхъэрэ шlыпlэ Аустралиэр штат хы мэхъур: Викториэ, Къуэхьапlэ Аустралиэ, Куинсленд, Уэлс Ипшъэ Кlэ, Тасманиэ, Ишъхъэрэ шӀыпӀэ. Материкыр шlыпlэ нэхъышъхьитlкlэ мэгуэч: Ишъхъэрэ шlыпlэмрэ, Къалэ нэхъышъхьэм и шlыпlэмрэ.
[гъэтэрэзын] Джылэр
2007 гъэмкlэ Аустралиэм джылу дэсыр: 20 001 546. Калъэ нэхъ инхэмрэ джылу дэсымрэ:
- Канберра - 333 940
- Сидней - 4 284 379
- Мелбурн - 3 806 092
- Брисбен - 1 945 639
- Перт - 1 507 000
- Аделаида - 1 138 800
[гъэтэрэзын] Бзэр
Кэралым ибзэ lаташъхьар инджылыбзэ ауэ еуропэ инджылыбзэмрэ аустралиэ инджылыбзэмрэ япсэлъэкlэр зэшъхьащокlыр