Америкэ Штат Зэгуэт

Къыздихар Уикипедиэ
Мыбы кӀуэн: навигацэ, лъыхъуэн
Америкэ Штат Зэгуэт
United States of America
Flag of the United States.svg Дэмыгъэ АШЗ-м
АШЗ-м и нып АШЗ-м и дэмыгъэ

Координатхэр: 40°00′00″ с. ш. 100°00′00″ з. д. / 40° с. ш. 100° з. д. (G)

United States (orthographic projection).svg
Гоуидзэр: «In God We Trust (Тхьэм дыщогугъ)»
Къэрал уэрэд: «The Star-Spangled Banner (Нып вагъуэ зтепхъа)» (Макъ едэӀун (info))
Щыхалъхьар 1776 бадзэуэгъуэм и 4
Нэхъышъхьэбзэхэр инджылыбзэ (де-факто; юридическу нэхъышъхьэ бзэ иӀэкъым)
Къалэ нэхъышъхьэр Уашингтон
ӀэнатӀэ хабзэр Президентым и Республикэ
Президент
Вице-Президент
Барак Обама
Джозеф Байден
ШӀыпӀэр
• Псори
4-нэ дунем
9 518 900 км²
Къэралым и джылэр
• ЗэралъытэмкӀэ (2010)
Ӏувагъыр

309 204 770 цӀыху
32 цӀыху/км²
ВКӀуП
  • КъыхэкӀыр (2007)
  • Зы цӀыхум къытехуэр

$14,246 трлн.  (1-нэ)
$30.856
Этнохоронимыр америк америкхэ
Валутэр АШЗ-м и доллар
Интернет-доменхэр .us; .mil; .gov
Телефон кодыр +1
Зэманыгъуэхэр -5; -10

Америкэм и Штат Зэгуэтхэр (ин-бз.: The United States of America, USA, эс-бз.: Estados Unidos de América, ур-бз.: Соеденённые Штаты Америки) — къэрал Ишъхъэрэ Америкэм. И инагъымкӀэ дунем еплӀанэ (9 522 057 км²), джылу дэсымкӀэ ещанэ (307 000 000). Къалэ нэхъышъхьэр - Уашингтон.

Иштат Зэгуэтхэм я гъунапкъэр ишъхъэрэм КэнадэмкӀэ ирокӀуэ, ипшъэмкӀэ Мексикэм иде. Къэрал щыхъуар 1776 гъэм, 13 британ калониэхэр зэхыхьу хуит къэралу зыщытраӀуам. Хуит хъуным шъхьакӀэ зауэр 1783 гъэм нэгъунэ ирагъэкlуэкlри, зауэр къахьа.

Иджыпсту Америкэм Иштат Зэгуэтхэм дунейм нэхъ экономикэ иныр яӀа (14, 2 трилиуану $), дзэшхуэ иӀа абы пэмыкӀыу и хыдзэр дунейм нэхъ ин. ЛъэпӀкъ Зэгуэт Хасэм яхэт.

Хэтхахэр

[гъэтэрэзын] Тхыдэ

  • 1565 - эспанхэм япэреуэ къалэ яшъыр иджырей Америкэ Иштат Зэгуэтхэм ( АШЗ ) я шӀыпӀэм, къалэм ицӀэр Сент-Огастин
  • 1585 - колониэ Роаник яшъын къырагъажьэ - ар британхэм япэреуэ Америкэм колониэ яшъын ягугъара ауэ хокӀуадэ яужым.
  • 1607 - япэреуэ инджылыз колониэ Ипшъэ Америкэм яшъыр, Джэймстаун ( Вирджиниэ )
  • 1609 - эспанхэм Санта-Фэ яшъыр - эспанхэм абыкӀэ я колониэхэр ягъэбжыгъэ Ипшъэ-КъуэхьапӀэм иджырей АШЗ-м
  • 1623 - Ниу-Гэмпшир колониэр яшъыр
  • 1626 - голланхэм Амстердам-КӀэ яшъыр - голланхэм Ишъхъэрэ Америкэм яубыда шӀыгу кӀэхэм икъалэ Ӏаташъхьу, яужкӀэ Ниу-Йорк мэхъужьыр.
  • 1682 - Миссисипи ипсыхъуэмрэ, псыуэ хэлъаду хъуам я псыхъуэмрэ фрэндж пщым еуэ траӀуэ.
  • 1701 - быдапӀэ Детройт яшъыр - быдапӀэ нэхъ ин фрэндж колониэм ящыщхэм
  • 1718 - фрэнджхэм Орлеан-КӀэ яшъыр, абымкӀэ йокlыр фрэнджхэм я колониэхэр АШЗ-м
  • 1769 - эспанхэм Сан-Диего яшъыр, абыкӀэ кӀадзэ эспанхэм Ипшъэ Калифорниэр колониэ яшъын.
  • 16 дыгъэгъазэм 1773 - АШЗ хуит хъуным шъхьакӀэ зауэ кӀедзэ.
  • 1775 - 1783 Хуит хъуным шъхьакӀэ зауэ, пэмыкӀыу зэреджэмкӀэ Америкэ револуциэ
  • 1789 - АШЗ япэреуэ президент хахыр. Хахар Джордж Уашингтон джылэм 100 % джэуап иратауэ
  • 1800 - къалэ Ӏаташъхьар Филаделфиэм ирахри Уашингтон яхьыр
  • 1803 - Наполеоным и фрэндж шӀыпӀэ Ишъхъэрэ Америкэм щыӀахэр къащэху АШЗ, абы шъхьакӀэ ишӀыпӀэр тӀууэ хохъуэ
  • 1812 - 1815 - инджылыз-америкэ зауэ
  • 1828 - Демократ партиэ АШЗ еуэ зэфӀоувэ.
  • 1830, 28 накъыгъэм АШЗ иконгрессым унафэ къыкӀегъэкӀ къуэкӀыпӀэ лъэныкъуэ хы Ӏуфэм индеуэ ису хъуар ирагъэкӀыну къуэхьапӀэм, псори здис Оклахомэм.
  • 1845, 29 дыгъэгъазэм Республикэ Текси ( Техас ) АШЗ хохьа, штат хуэду
  • 1854 - Республикэ партиэ АШЗ зэфӀоувэ
  • 1861 - 1865 - Джылэ зауэ
  • 1929 - Дипрессиэшхуэ кӀедзэ, къэралым иэкономикэмрэ икултурэмрэ Ӏэуэ йоуэ.
  • 1941, 7 дыгъэгъазэм - японхэр Пиорл-Харборным тоуэхэ. АШЗ ЕтӀуанэ Дуней Зауэм хохьахэ, 8 дыгъэгъазэм Японым езэуэн кӀадзу.
  • 1945, 6 - 9 шыщхьэӀум - атом шэ-топхэр Хиросимэмрэ Нагасакимрэ къалэхэм ( Японым ) ирадзых. 250 000 цӀыху хокӀуадэ, янэхъыбэр унагъуэ джылу.
  • 1964 - 1973 - Виетнам зауэ.

[гъэтэрэзын] Куейхэр

Къэралыр штат 50 зэхэт, псоми ӀанатӀэ зэхуэдиз яӀу. Штат къэс езыхэм я конституциэ яӀа. Штатхэм яцӀэ нэхъыбэр къызыхэкӀыр индей лъэпӀкъхэм яцӀэхэра иэ Фрэнджымрэ Инджылызымрэ япщыхэм яцӀэхэм

Айдахо border|33x22px
Айоуэ border|33x22px
Алабамэ border|33x22px
Аласкэ border|33x22px
Аризонэ border|33x22px
Арканзас border|33x22px
Уайоминг border|33x22px
Уашингтон border|33x22px
Вермонт border|33x22px
Вирджиниэ border|33x22px
Висконсин border|33x22px
Гавайи border|33x22px
Делавэр border|33x22px
Джорджиэ border|33x22px
КъуэхьапӀэ Вирджиниэ border|33x22px
Иллинойс border|33x22px
Индиана border|33x22px
Калифорниэ border|33x22px
Канзас border|33x22px
Кентукки border|33x22px
Колорадо border|33x22px
Коннектикут border|33x22px
Луизиана border|33x22px
Массачусетс border|33x22px
Миннесота border|33x22px
Миссисипи border|33x22px
Миссури border|33x22px
Мичиган border|33x22px
Монтана border|33x22px
Мэн border|33x22px
Мэриленд border|33x22px
Небраска border|33x22px
Невада border|33x22px
Ниу-Гэмпшир border|33x22px
Ниу-Джерси border|33x22px
Ниу-Йорк border|33x22px
Ниу-Мексико border|33x22px
Огайо 33x22px
Оклахома border|33x22px
Орегон border|33x22px
Пенсилваниэ border|33x22px
Род-Айленд border|33x22px
Ишъхъэрэ Дакотэ border|33x22px
Ишъхъэрэ Каролинэ border|33x22px
Теннесси border|33x22px
Техас border|33x22px
Флорида border|33x22px
Ипшъэ Дакотэ border|33x22px
Ипшъэ Каролинэ border|33x22px
Юта border|33x22px

[гъэтэрэзын] Джылэр

  • 1790 - 3, 9 мил.
  • 1860 - 31, 4 мил.
  • 1900 - 76, 2 мил.
  • 1971 - 216, 8 мил.
  • 1983 - 234, 2 мил
  • 2000 - 275, 6 мил.
  • 2007 - 303, 3 мил.
  • 2009 - 308, 0 мил.

[гъэтэрэзын] Диныр

Джылэм янэхъыбэр Чристан динхэм пыл. Мыбы хуэду - 51 % протестантхэ; 29, 0 % - католикхэ; 12, 1% - пэмыкӀ Чыристэн динхэ. Джурт дин - 1, 7 %; Буддэ дин - 0, 7%; Мыслимэн дин - 0, 6 %; ПэмыкӀы дину - 2, 5%. Тхьаншу - 4 %


Категория:АШЗ

Уи Ӏэмэпсымэхэр
ЦӀэхэм я пӀэр

Вариантхэр
ЩӀыгъэхэр
Навигацэ
Ӏэмэпсымэхэр
НэмыщӀ бзэхэмкӀэ