Псыхэуэбзагуэ теплъэ хэкӀыгъуэр

Псыхэуэбзагуэ теплъэ хэкӀыгъуэр
Мысырбууплъ
ЩӀэныгъэ хэкӀыгъэхэр
Лъэпкъышхуэ: Псэушъхьэхэр Типхэр: Кордэхэр Тип къуэдзэ: ДжабэрыӀэхэр ХэкӀ: Къуалэбзухэр ХэкӀыгъуэ: Псыхэуэбзагуэ теплъэ хэкӀыгъуэр
Латин цӀэр
Ciconiiformes Bonaparte, 1854
Систематикэ УикилӀэужьыгъуэм Сурэтхэр Уикисурэтылъэм ITIS 174770 NCBI 8920

Псыхэуэбзагуэ теплъэ хэкӀыгъуэр (лат-бз. Ciconiiformes) — къуалэбзу хэкӀыгъуэщ, лъэпкъих зэщӀыубыдэу.

Теплъэр

Къуалэбзу пӀащэхэщ, лъакъуэ, пщэ, пэ кӀыхьхэу. КӀэбдз щӀагъым, нэ хъуреягъым цы ятеткъым, лӀэужьыгъуэ щхьэхухэм я щхьи пщэи цыншэщ. КӀагуэ хуэхъурейхэщ. Зэрыз дыдэ къанэмыщӀа, анэмрэ хъумрэ зэфэгъущ, е зэщхь дыдэщ, зэгуэгъууи мэпсэухэр (моногамнэхэщ).

Здэпсэухэр

Псыхэуэбзагуэ теплъэхэр — зызубгъуа хэкӀыгъуэщ, зи лӀэужьыгъуэхэр, щӀыпӀэ хуабэхэми ищхъэрэми, тундрэм нэсу, щыпсэухэу. И нэхъыбэр лъэтэжкъым (тропикхэм). Щогъуалъхьэ жыг, чыцэ, бгъэн, къамыл Ӏув къыздэкӀ псы Ӏуфэхэм. Абгъуэр жыгыщхьэм лъагэу фӀащӀыхь, нэгъуэщӀ къэкӀыгъэхэми щаухуэ, къырпсыхэуэхэм, уеблэмэ бгы задэхэми кӀэрагъэзагъэ. Шырхэр анэхэми хъухэми къызэдыраш, абы ихь зэманыр елъытащ езыхэм я инагъым — махуэ 17-32.

Ӏусыр

Ӏус нэхъыщхьэр псы псэущхьэщ, апхуэдыуи — шындырхъуо, елэн, дзыгъуэхэкӀ.

ЗэхэгъэкӀыгъэр

ХэкӀыгъуэм лъэпкъих зэщӀеубыдэ, ахэр:

• Псыхэуэ лъэпкъыр (Ardeidae)
• Cochleariidae
• Scopidae
• Псыхэуэбзагуэ лъэпкъыр (Ciconiidae)
• Balaenicipitidae
• Мысырбзу лъэпкъыр (Threskiornithidae)

Тхылъхэр

• Брат Хьэсин. Адыгэхэм я къуалэбзу щӀэныгъэр. Черкеск къ. 2007 гъ.