Нартыху

Нартыху
Нартыху, къэкӀыгъэщӀэныгъэ тхылъымкӀэ зэхэхауэ
ЩӀэныгъэ хэкӀыгъэхэр
Лъэпкъышхуэ: КъэкӀыгъэхэр Къудамэ: Джылэзэхуэшъа ХэкӀ: Захуэ ХэкӀыгъуэ: Гъашэ Лъэпкъ: Хьэцэпэцэ Лъэпкъыгъуэ: Нартыху
Латин цӀэр
Zea mays L.
Систематикэ УикилӀэужьыгъуэм Сурэтхэр Уикисурэтылъэм NCBI {{{1}}}

Нартыху (лат-бз.: Zea mays, ур-бз.: Кукуруза) — лъэпӀкъ нартыхухэм (латиныбзэ лат-бз. Zea) ящыщ закъуэ арысу. Нартыху арысэм пэмыкӀу иджыри хэтхэр (Zea) лъэпӀкъым - Z. diploperennis, Z. perennis, Z. luxurians, Z. nicaraguensis.

Морфологиэ

Нартыхур - лъагэ, зы илъэскӀэ псо удз-къэкӀыгъэ, илъэгагъкӀэ метрищым нэсу (зэзэмызэ м 6 иэ нэхъыбэм фӀокӀыр), лъабжъэ фӀы иӀу. ИпӀкъыр занду щыт, ибгъуагъыр см. 7 нос, икӀуэцӀыр мы нэкӀыу.

Тхьампэхэр ин, я бгъуагъымкӀэ см. 10 носхэ, я кӀыхьагъымкӀэ метрым, я лъапэмкӀэ пӀкъым ихъуреягъыр иубыду.

КъыздикӀар

Христофор Колумб Америкэр къыгъуэта нэуж Еуропэм дышъэм игъусу тутыныр, нартыхур, кэртофыр джоуэ къыносыр. 1500 гъэм Эспаниэм икуей Кастилиэм игубгъуэхэм нартыхур ягъэкӀыу кӀадзэ.

Езы еуропей лъэпӀкъхэр зэредж псалъэ maiz - къызхэкӀыр таино лъэпӀкъым ябзэм "mahiz", Антил хы тӀыгухэм щыпсоуауэ, еуропейхэр дэмыхьа щӀыкӀэ.