Jump to content

Панама

Тхыгъэр къыздрахар Уикипедиэ

Панамэ (исп.Panamá МФА: [panaˈma]), официальнэ фӏэщыгъэцӏэр — Панамэ Республикэ (исп. República de Panamá) — Америкэ Курытым Кариб хымрэ хышухэ Щэхумрэ я зэхуаку дэлъ Панамэм тет къэрал, президент тетыкӏэ, унитар къэрал ухуэкӏэ, демократие политикэ режим иӏэу. Къухьэпӏэмкӏэ Щыӏэ Коста-Рикэмрэ къуэкӏыпӏэмкӏэ щыӏэ Колумбиемрэ я гъунэжщ. Куэвэ щӏыпӏэ лъэпкъым щыщ индеецхэм я бзэкӏэ а фӏэщыгъэр «бдзэжьей куэд здэщыӏэ щӏыпӏэу»зэбдзэкӏыфынущ[1].

Къалэ ныхъышэр — Панамэ. Официальнэ бзэр - испаныбзэ[2].

Географие координатэхэр - 9 00 N, 80 00 W. Климатыр субэкваториальнэ; накъыгъэм къыщыщӏэдзауэ щӏышылэ пщӏондэ уэшх къыщешх лъэхъэнэ, щӏышылэм къыщыщӏэдзауэ накъыгъэ пщӏондэ лъэхъэнэ гъущэ. Рельефыр, нэхъыбэу, задэщ, быркъуэшыркъуэ, бгыхэмрэ тафэхэмрэ. Щыгу нэхъ лъагэ дыдэр — Чирики провинцэм щыӏэ Бару вулканырщ (3 475 метрэ). Щӏыуэпс хъугъуэфӏыгъуэхэр-гъуаплъэ, пхъэ, тенджызхэкӏхэр, гидроэлектростанцхэр яухуэну ӏэмал щыӏэ. Мэзхэм къэралым и щӏыналъэм и процент 44-р яубыд (2010). Климат Панамэм и щӏыналъэм климатыр субэкваториальнэщ, хуабэщ икӏи псыӏэщ. Илъэс кӏуэцӏым температурэм и амплитудэхэр инкъым, хы ӏуфэхэм мазэ температурэр ику иту градус 25-28-рэ щохъу.Жэщ-Махуэ температурэм зэрызихъуэжыр градуси 6-8 мэхъу. хьэуам и псыӏагъыр Зэпымыууэ лъагэ (процент 80). Къуршхэм климат щӏыпӏэ вертикальнэ къыхощ (метр 700-м щӏигъуу мазэ температурэр ику иту градус 18-20-м нэс нэхъ мащӏэ мэхъу). Бгыхэм я ищхъэрэ джабэ нэкӏухэмрэ Кариб тенджызым и ӏуфэмрэ илъэс къэс ику иту уэшхыу къыщешхыр мм 2 500-3 500 мэхъу (мэлыжьыхьым къыщыщӏэдзауэ дыгъэгъазэ пщӏондэ нэхъыбэ дыдэу илъэсым и кӏуэцӏкӏэ уэшхыр щыкуэд), ипщэ-къухьэпӏэмкӏэ — мм 1 500-2 000 — м нэс (щӏышылэ-гъатхэпэ мазэхэм лъэхъэнэ гъущэр къагъэлъэгъуа)[3].

  1. https://web.archive.org/web/20240813191020/https://geosfera.info/severnaya-amerika/panama/1069-panama-stolica-panamy.html
  2. Human Development Indices and Indicators 2019 (англ.). Программа развития ООН. — Доклад о человеческом развитии на сайте Программы развития ООН.
  3. https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F_%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D1%8B