Нартыху

Къыздихар Уикипедиэ
Мыбы кӀуэн: навигацэ, лъыхъуэн
Нартыху
Zea mays - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-283.jpg
Нартыху, къэкӀыгъэщӀэныгъэ тхылъымкӀэ зэхэхауэ
ЩӀэныгъэ хэкӀыгъэхэр
Лъэпкъышхуэ: КъэкӀыгъэхэр
Къудамэ: Джылэзэхуэшъа
ХэкӀ: Захуэ
ХэкӀыгъуэ: Гъашэ
Лъэпкъ: Хьэцэпэцэ
Лъэпкъыгъуэ: Нартыху
Латин цӀэр
Zea mays L.

Wikispecies-logo.svg
Систематикэ
УикилӀэужьыгъуэм

Commons-logo.svg
Сурэтхэр
Уикисурэтылъэм

NCBI {{{1}}}
Zea mays "fraise"
Zea mays "Oaxacan Green"

Нартыху (лат-бз.: Zea mays, ур-бз.: Кукуруза) — лъэпӀкъ нартыхухэм (латиныбзэ лат-бз. Zea) ящыщ закъуэ арысу. Нартыху арысэм пэмыкӀу иджыри хэтхэр (Zea) лъэпӀкъым - Z. diploperennis, Z. perennis, Z. luxurians, Z. nicaraguensis.

Морфологиэ[гъэтэрэзын]

Нартыхур - лъагэ, зы илъэскӀэ псо удз-къэкӀыгъэ, илъэгагъкӀэ метрищым нэсу (зэзэмызэ м 6 иэ нэхъыбэм фӀокӀыр), лъабжъэ фӀы иӀу. ИпӀкъыр занду щыт, ибгъуагъыр см. 7 нос, икӀуэцӀыр мы нэкӀыу.

Тхьампэхэр ин, я бгъуагъымкӀэ см. 10 носхэ, я кӀыхьагъымкӀэ метрым, я лъапэмкӀэ пӀкъым ихъуреягъыр иубыду.

КъыздикӀар[гъэтэрэзын]

Христофор Колумб Америкэр къыгъуэта нэуж Еуропэм дышъэм игъусу тутыныр, нартыхур, кэртофыр джоуэ къыносыр. 1500 гъэм Эспаниэм икуей Кастилиэм игубгъуэхэм нартыхур ягъэкӀыу кӀадзэ.

Езы еуропей лъэпӀкъхэр зэредж псалъэ maiz - къызхэкӀыр таино лъэпӀкъым ябзэм "mahiz", Антил хы тӀыгухэм щыпсоуауэ, еуропейхэр дэмыхьа щӀыкӀэ.