Гаити Республикэ
Гаити Республикэ (гаит. креол. Repiblik Ayiti [ɣepibˈlik ajiti], фр. République d'Haïti [ʁe.py.bˈlik da.i'ti]) — къитӏуа хытӏыгу къарал и къухьэпӏэ лъэныкъуэм (абы и къуэкӏыпӏэ лъэныкъуэр Доминикан Республикэм еубыд) псы ӏуфэ хытӏыгу зыбжанэмрэ щыӏэ.[1]
Гаитим и къалащхьэр — Порт-о-Пренс. Официальнэ бзэхэр франджыбзэмрэ, гаитяныбзэмрэ креолыбзэ. Ищхьэрэ Америкэ континентым ар франджыбзэр щытепщэ къэрал щхьэхуит закъуэ тӏум яз, Канадэм къыдэкӏуэу, ар официальнэу здэщыӏэр. Къэралым щыпсэухэр — цӏыху 11 470 261 (2023 гъэ, абыхэм ящыщу мелуани 1-м нэблагъэр хамэ къэралхэм щопсэу - нэхъыбэу, АШЗ-м). Гаити республикэм Франджым щхьэхуитыныгъэ къыщихьа 1804 гъэм гаитян революцэ ехъулӏам икӏи АШЗ-м и ужькӏэ Америкэм етӏуанэ къэрал щхьэхуит, цӏыху фӏыцӏэхэр зи пашэ дунейм щыяпэ республикэ хъуа. Гаитир дунейм и къэрал нэхъ къулейсыз дыдэхэм, мыбэлэрыгъхэм ящыщщ; Америкэмрэ Къухьэпӏэ лъэныкъуэмрэ я къэрал нэхъ къулейсыз дыдэ, мэжэщӏалӏагъэм, дунейм и къэхъукъащӏэхэм, къэрал зэхъуэкӏыныгъэхэм зэпымыууэ гугъу ирегъэхь. Хытӏыгу къэралхэм Ящыщу Гаити Республикэр дуней псом щынэхъ къулейсыз дыдэхэм ящыщ. Гаити хытӏыгум и гъунэгъу Доминикан Республикэм и къэралым и экономикэр, цӏыху нэхъ мащӏэм деж, ВВП-мкӏэ (ппс) процент 572-кӏэ, ВВП-мкӏэ (номиналымкӏэ) Гаитим и экономикэм нэхърэ процент 552-кӏэ нэхъыбэ. 2022 гъэм щыщӏэдзауэ Гаитим зы цӏыхум хуэзэу къыщабж ВВП-р (номиналыр) доллар 1 702-рэ, Доминикан Республикэм — доллар 10 711-рэ, Зы цӏыхум ХУЭЗЭУ ВВП-МКӀЭ (ППС) Гаитим доллар 3 161 — рэ, Доминикан Республикэм-доллар 24 117-рэ[2].
- ↑ https://web.archive.org/web/20210109155536/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/haiti#people-and-society
- ↑ https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2023/October/weo-report?c=243,263,&s=NGDP_RPCH,NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,PCPIPCH,LUR,LP,GGXWDG_NGDP,&sy=2018&ey=2028&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1