Бремен къалэм имакъамэщӏхэр

Шаблон:НэгъуэщӀ мыхьэнэхэр Шаблон:Лъэпкъ таурыхъ

"Бремен къалэм и макъамэщӏхэр" (джэр-бз. Die Bremer Stadtmusikanten) — джэрмэн таурыхъщ, Гримм Къуэшхэм зэхуахьэсу 1819 гъэм "Гриммхэм я таурыхъхэм" (KHM 27) къыдагъэкӏауэ.

Мы хъыбарыр псэущхьиплӏым (шыд, хьэ, джэду, адакъэ) теухуащ, ахэр жьы хъури я хьэлъэ зехьэным пэмыкӏуэж хъуа иужь, я хужаинхэм ягъэпудхэри яукӏыну хуеящ. Иужькӏэ ахэр щӏэпхъуэжу Бремен къалэм макъамэщӏэ хъуну кӏуэну мурад ящӏащ. Таурыхъым и цӏэм хуэмыдэу, ахэр Бремен нэсхэркъым, сыт щхьэкӏэ жыпӏэмэ абыхэм дыгъухэр ягъэшынэри, я гъуэм щыщхэри къащтэри абыхэм я унэм иротӏысхьэхэр. Мыр Аарне-Томпсон Тип 130 ("Хуэмыху псэущхьэхэм унэщӏэ къагъуэт") зэгуэшыкӏэм хыхьэ таурыхъщ.

Къыздикӏар

Гримм Къуэшхэм мы таурыхъыр япэу къыдагъэкӏащ Kinder- und Hausmärchen и етӏуанэ къыдэкӏыгъуэм 1819 гъэм, джэрмэн хъыбарыщӏэ Доротея Виман (1755–1815) къызэриӏуэтэжам теткъуауэ.

Хъыбарым и кӏэщӏыр

Таурыхъым зэрыхэтымкӏэ, шыд, хьэ, джэду, адакъэ, псори жьы хъуауэ, я фермэхэм ящымыщхьэпэжхэу, я хужаинхэм яукӏыну е хуэмыху ящӏыну хуеяхэщ. Зырызунэу къагъанэри, унэм къокӏхэри зэдожьэ. Ахэр Бремен, хуитыныгъэкӏэ цӏэрыӏуэ къалэм, кӏуэну мурад ящӏ, хужаин ямыӏэу макъамэщӏэ хъуну.

Бремен хуэгъэза гъуэгум, унэ цӏыкӏу шынэ нэхур къыщӏихыу къагъуэт. Унэм щӏэсщ дыгъуищ, я дыгъугъэхэмкӏэ зыгъэгуфӏэхэу. Зым и тхыцӏэм зыр тетӏысхьэри, макъ инхэр къагъэщӏу дыгъухэр ягъэшынэну мурад ящӏ. Лӏыхэр шынэри къожэ, макъыр къыздикӏыр ямыщӏэу. Псэущхьэхэр унэм иротӏысхьэри, шхэну тӏысхэри жэщыр абы щырах.

Жэщым дыгъухэр къагъэзэжри, зыр къапщтэну яутӏыпщ. Абы джэдум и нэхэр кӏыфӏым къыхэлыдыкӏыу елъагъури мафӏэм и хуабэу егупсыс. Дыгъухэм мафӏэр къагъэхуэну хуежьа щыхъум, джэдум и лъакъуэхэмкӏэ и натӏэм зреуд, хьэм и лъакъуэм хедзэ, шыдым и лъакъуэхэмкӏэ еуэ, адакъэм и макъ къегъэӏури бжэм къыщӏеху. Шына дыгъухэм я ныбжьэгъухэм яжеӏэ бзаджащэ уд (джэду), лъэкъуищӏ сэ пыт (хьэ), фӏыцӏэ шынагъуэ кӏэпхъ пыт (шыд), икӏи унащхьэм тес хьэтыр (адакъэ) къызэрытеуар. Дыгъухэм унэр псэущхьэ шынагъуэхэм яхуагъанэри, ахэр гъащӏэ псом гуфӏэу абы щыпсэуахэщ.

Зэрызэщхьэщыкӏхэр

Мы хъыбарым и япэ дыдэ версием, 12-нэ лӏэщӏыгъуэм щыщым, дыгъухэр мыщэ гъуабжэ, аслъэн, дыгъужьщ, псори гербхэм къыхагъэщ псэущхьэхэщ. Шыдымрэ и ныбжьэгъухэмрэ Бремен щынэсым, къалэдэсхэм ахэр ягъэлъапӏэ, псэущхьэ шынагъуэхэр щӏыпӏэм къызэрырагъэхуам щхьэкӏэ.

Нэгъуэщӏ версиемкӏэ, псэущхьэхэм я хужаинхэр дыгъухэм я псэупӏэр ящӏэри, я ахъшэр къадыгъури е я фермэр е я жьэгум хагъэкӏуащ. Абы щхьэкӏэ псэущхьэхэр хуэмыпӏхэу къагъанэ. Псэущхьэхэм дыгъухэр зэрырагъэхуу, дыгъугъэхэр я хужаинхэм хурагъэзэж, яхуэухуэжын щхьэкӏэ.

Нэгъуэщӏхэми псэущхьэ унэм щымыпсэу зырыз ягъэусэ, псалъэм папщӏэ, шындырхъуо, дыгъухэр ирагъэхуну псэущхьэхэм ядэӏэпыкъуу.