Андзорей

Къыздихар Уикипедиэ
Jump to navigation Jump to search
Къуажэ
Андзорей
Къэрал Урысей
Федерациэм и субъект Къэбэрдей-Балъкъэр
Муниципал къедзыгъуэ Лэскэн къедзыгъуэ
Кординатхэр Кординатхэр: 43°21′23″ с. ш. 43°56′17″ в. д. / 43.356389° с. ш. 43.938056° в. д. (G) (Я)43°21′23″ с. ш. 43°56′17″ в. д. / 43.356389° с. ш. 43.938056° в. д. (G) (Я)
Тхьэмадэ Къэжэр Хьэту ипхъу ФатIимэ
И инагъыр 42 км²
Ӏувагъыр 160 км²/цӀыху
Лъэпкъхэр адыгэхэр
динхэр муслымхэр Islam symbol plane2 green.png
Зэманыгъуэр UTC+3
Почтэ индексыр 361 350
Автом и кодыр 07
ОКАТО 83218000001
Официал сайтыр http://www.adm-anzorey.ru
Андзорей (Урысей)
Red pog.png
Андзорей (Къэбэрдей-Балъкъэр)
Red pog.png

Андзорей (урбз. Анзорей) — Лэскэн къедзыгъуэм и хьэблэ нэхъыщхьэ.

Хэкумэтхыр[гъэтэрэзын | edit source]

Къуажэр ЛэскIэн къедзыгъуэм икум итщ, ЛэскIэныпсым и ижь лъэныкъуэм кIэрысу. Нарткъалэ нэс 20 км дэлъщ, Налшык къалэ нэс 35 км дэлъщ.

И инагъыр — 42 км² мэхъу.

Нэхъ пэгъунэгъу къуажэхэр — ЕтIуанэ ЛэскIэн, Аргудан, Хьэтыуей, Уэзрэдж.

Къуажэм и ику лъэгагъыр 445 метрэкIэ хы Iуфэм къыщхьэщокI. И щIыр нэхъыбэу щIызахуэщ, ипшэ-дыгъэкъуэкIыпIэкIэ бгыхэм щIедзэ.

Тхыдэ[гъэтэрэзын | edit source]

Къуажэр къэзыухуар пщы Андзорхэращ.

Япэу абыхэм я къуажэхэр зэпхырадзахэу Тэрч и ижь лъэныкъуэмкIэ Iусхэу щтащ.

Къаукъаз зауэр щIидза иуж Андзорхэм я къуажэхэр ягъусэу Лэскэныпсым деж къеIэпхъухахэщ.

1825 гъэм Къэбэрдейр Урысейм хагъэхьа иуж, Андзорхэм я лъэпкъым и нэхъыбэр Шэшэнымрэ Дэгъыстэнымрэ Iэпхъуахэщ, абыкIэ Урысей аткIи я зауэр пашэн щхьа. Къэнэжа къуажэхэр, нэхъ ину къуажитIу зэхэхьэжахэщ.

Къаукъуаз зауэр иуха иуж, къуажэм цIыху куэд дэIэпхъукIахэщ ерэ дахуахэщ, Урысейм и пэщтыхьым и унафэм щIэтыну зэрыхумейхэм щхьа. Къуажэм къыдэкIахэм я нэхъыбэр Тыркуращ зэдэIэпхъуар. Абы ахэм щаухуащ къуажэщIэ, я къуажэжым и фэеплъу Андзорей абыи фIащу.

1920 гъэм советхэм Къэбэрдейр зэщIащтахэ иуж, къуажэм и цIр яхъуэжащ, пщыхэм я унэцIэр зэрызэрахьэм щхьа. Абы къыхэкIыу къуажэм цIэщIэ фIащащ — Старый Лескен.

1993 гъэм къуажэм и цIэжь Андзорейр хаугъэфащэжащ.

2003 гъэм Лэскэн къедзыгъуэщIэм и хьэблэ нэхъыщхьэ ящIащ.

Джылэ[гъэтэрэзын | edit source]

ЦIыху бжыгъэр
2010[1] 2012[2] 2013[3]
6 551 6 612 6 706

Джылэ дэсым и Iувагъыр — 160 цӀыху/км²

Лъэпкъ дэсхэр (2010 гъэ)[4]
Лъэпкъ ЦIыху бжыгъэр Iыхьэр
 %
адыгэхэр 6 494 99,1 %
адрейхэр 57 0,9 %
псори 6 551 100 %

ЕджапIэ[гъэтэрэзын | edit source]

  • Курыт еджапIэ № 1
  • Курыт еджапIэ № 2

Сымаджэш[гъэтэрэзын | edit source]

  • Къедзыгъуэ сымаджэш

Дин[гъэтэрэзын | edit source]

Зы мэжджыт дэтщ

ЦIэрыIуэ къыщыхъуахэр[гъэтэрэзын | edit source]

  • Къэжэр Хьэту и къуэ Алберт — урысей къэрал лэжьакIуэ. Урысейм и Совет Федерацэм хэт. Фонд «Адыги» къызыгъэщIахэм ящыщ зы.
  • Андзор Джевад — Щамым и зауэлI.
  • Шэуэж Владимир и къуэ Хьэсэнби — Къэбэрдей-Балъкъэрым и Пенсионнэ фондым и нэхъыщхьэ.

ТехьэпIэхэр[гъэтэрэзын | edit source]

Гулъытэгъуэ[гъэтэрэзын | edit source]