Краснодар щIыгу

Къыздихар Уикипедиэ
(Краснодар край мыбы къыхэкIащ)
Мыбы кӀуэн: навигацэ, лъыхъуэн

Краснодар щIыгу
ур-бз. Краснодарский край

Flag of Krasnodar Krai.svg Coat of Arms of Krasnodar kray.png
Краснодар щIгум и нып Краснодар щIыгум и дэмыгъэ
Краснодар щIыгу на карте России
Къэрал уэрэд: «Краснодар щIыгу и уэрэд» (Макъ едэӀун (info))
Къэлащхьэр Дэлъэшъу
И инагъыр

- Псори
- % псым иубыдыр

41-нэ

76 000 км²
1,4

Джылэр

- Псори
- Джылэм и Ӏувагъыр

3-нэ

5 161 042[1] цӀыху (2010)
68,4 цӀыху/км²

ВРП

- Зэхэту, иджырей уасэхэмкӀэ
- ЦӀыхум техуэр

9-нэ

655,2 млрд. руб. (2007)
128,2 мин руб.

Федерал куейхэр Ипшъэ
Эконом куейхэр Ишъхъэрэ-Къаукъаз
Администрациэм и тхьэмадэ Александр Николаевич Ткачов
Япэрей вице-губернаторыр ХъытӀу Джамболэт
ХабзэдэгъэкӀ хасэм и тхьэмадэ Владимир Андреевич Бекетов
УФ-м и къэралым и кодыр 23, 93
Зэманыгъуэр MSK (UTC+3)

Краснодар щIыгу (ур-бз. Краснодарский край) — Урысейм и Ипшъэ Федерал Куейм хэт.

Щашъар 1937 гъэм и 13 фокӀадэм.

И гъунапкъэхэр здырикӀуэр: Ростов областымкӀэ, Ставропол краймкӀэ, Къэрэшей-ШэрджэсымкӀэ, Адыгэ республикэмкӀэ, АзгеймкӀэ джоуэ. Кърым ӀузэвымкӀэ Хуэхуэлеймрэ Краснодар краймрэ я гъунапкъэ ирокӀуэ.

Къалащхьэр Дэлъэшъу (ур-бз. Краснодар).

И инагъыр — 76 000 км².

Джылу дэсыр — 5 161 042 (2010 гъэмкӀэ).

Хэкумэтх[гъэтэрэзын]

Урысейм ипшъэ лъэныкъуэмкӀэ хэт, Ишъхърэ Къаукъазым и ишъхъэрэ-къуэхьэпӀэ лъэныкъуэм. Ишъхъэрэ-къуэкӀыпӀэ лъэныкъуэмкӀэ къэралым и гъунапкъэр Ростов къэралым Ӏулъ, къуэкӀыпӀэмкӀэ Ставропол къэралым, ипшъэм Азгъейм, ипшъэ-къуэкӀыпӀэм Къэрэшей-Шэрджэсым. Ишъхъэрэ-къуэхьэпӀэмрэ ипшъэ-къуэхьэпӀэмрэкӀэ Хы Мыутlэмрэ Хы ФӀыцӀэмрэ я Ӏуфэм Ӏулъ.

Псы ежэххэр: Псыжъ, Лабэ, Уэрп, Шыхэгуащэ, Мдзымтэ пэмыкӀхэр джоуэ.

Джылэр[гъэтэрэзын]

гъэр къэрал псом дэсар къалэ дэсхэр
1926 2934,0 -
1936 2889,0 -
1950 2994,0 -
1959 3438,7 1360,2
1970 4124,2 1968,0
1975 4310,0 2187,0
1979 4410,3 2304,1
1985 4600,0 2472,0
1989 4680,6 2549,5
1990 4700,0 2568,0
1992 4797,0 2612,0
1994 4940,0 2672,0
1996 5044,0 2732,0
1998 5075,0 2728,0
2000 5067,5 2714,4
2001 5058,4 2698,8
2003 5125,2 2740,5
2005 5100,3 2686,7
2006 5096,6 2682,4
2007 5101,1 2683,4
2008 5121,8 2691,9
2009 5141,9 2700,0

Лъэпкъ дэсхэр[гъэтэрэзын]

Лъэпкъ Зэрыхъу 2002 гъэмкӀэ,
мин цӀыху
Урысхэр 4436,3 (86,6 %)
Къэзакъхэр 17,5 (0,3 %)
Ермэлыхэр 274,6 (5,4 %)
Хуэхуэлхэр 131,8 (2,6 %)
Алыджхэр 26,5 (0,5 %)
Урысыхухэр 26,3
Къэзанхэр 25,6
Адыгэхэр 24,2
Хъырцэхэр 20,5
Джэрмэнхэр 18,5
Тыркухэр 13,5
Азэрбиджанхэр 11,9
Цыджанхэр 10,9
Ит лъэпкъхэр 10 000 цӀыху фӀэкӀхэра

Хьэблэ нэхъ инхэр[гъэтэрэзын]

мин 20 фӀэкӀыу джылэ здыдэс
2009 гъэм и 1 щӀшылэмкӀэ
Дэлъэшъу 710,7 Ленинградскэ 38,2
Шъачэ 338,0 КӀэмыргокъуэ 36,4
ЦӀэмэз 228,2 Гулкевичи 35,0
Ермэлхьэблэ 188,3 Новокубанск 34,8
Ейск 87,5 Абинск 34,4
Кропоткин 80,8 Динская 34,1 2003
Славянск-на-Кубани 64,9 Приморскэ-Ахтарскэ 32,2
ТӀуапсы 63,3 Павловскэ 30,7
Тихорецк 62,6 Староминскэ 30,1
Джэдунэ 61,3 Кущевскэ 29,5
Хьэтеуехьэблэ 57,0 Псыфаб 29,2
Ӏэнапэ 56,5 Полтавскэ 28,6
Шытхьэлэ 54,3 Мостовской 25,5
Тимашевск 54,1 Тбилискэ 24,1
Хылъэжъый 53,1 Илскэ 23,1
Курганинск 47,7 Отраднэ 22,7
Каневскэ 44,8 Северскэ 22,6
Лэбапэ 42,0 Новотитаровская 22,3
Кореновск 41,7 Бруховецкэ 22,0
Апшеронск 40,1 Хъыдыжъы 21,1

Куейхэр[гъэтэрэзын]

600px

Сурэтылъэ[гъэтэрэзын]

Гулъытыгъуэ[гъэтэрэзын]